Dầu để phi hành có màu đen quánh, sản xuất không có giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm, trưa nay, 5 hộ chế biến hành phi tại huyện Củ Chi đã bị Thanh tra Sở Y tế TP HCM buộc ngưng hoạt động.



Còn một km nữa mới đến khu chuyên sản xuất hành phi ở tổ 5, ấp Giữa, xã Tân Phú Trung, mùi dầu phi hành đã tỏa lên nồng nặc. Mùi vị này càng đậm đặc hơn tại lò chế biến, bởi ngoài mùi dầu cũ còn có cả mùi hành tỏi bám lâu ngày trên các dụng cụ chế biến không được rửa.

Ghi nhận của Thanh tra Sở Y tế TP HCM cho thấy, tất cả hộ sản xuất hành phi ở khu vực này đều không đạt chuẩn vệ sinh.


Chảo dầu đen quánh dùng để rán hành. Ảnh: Thiên Chương.




Tại khu vực chế biến của các hộ sản xuất hành phi, nhiều máy cắt hành cáu bẩn. Hành được sấy khô bằng các máy giặt cũ không che đậy, đặt luôn ngoài trời. Nhiều mẻ hành đã chế biến chờ được xuất bán đặt dưới nền đất.

Ngoài khâu chế biến kém vệ sinh, các hộ kinh doanh đều dùng dầu đã qua sử dụng để phi hành. Đặc biệt, các chảo dầu được tái sử dụng nhiều lần ngả màu đen quánh, bốc mùi hôi nồng nặc cả vùng.


Chủ các hộ sản xuất thừa nhận, họ mua dầu từ những người bán dầu dạo. Nguồn nguyên liệu này vốn được xuất bán từ các công ty sản xuất mì gói hoặc các loại thực phẩm vốn cần đến việc chiên sấy bằng dầu.

Giải thích lý do dùng dầu đã qua sử dụng, một chủ hộ cho hay: “Dầu loại này chỉ có giá 8.000-10.000 đồng một kg, trong khi dầu sạch rẻ nhất cũng đã 20.000 đồng một kg”.

Cũng theo chủ các hộ sản xuất, do nghĩ đây là nghề thủ công gia truyền nên họ không đăng ký sản xuất, cũng không kiểm nghiệm vệ sinh để đăng ký đủ điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm. Nhân công tham gia chế biến vì thế cũng không có giấy khám sức khỏe, không am tường kiến thức vệ sinh.

Trước những sai phạm trên, Thanh tra Sở Y tế TP HCM đã yêu cầu các hộ sản xuất phải ngưng hoạt động để chấn chỉnh quy trình hoạt động theo đúng quy định. Hơn 20 mẫu hành thành phẩm bị lấy mẫu mang đi xét nghiệm, đồng thời 135 kg dầu đen bị tịch thu để tiêu hủy.

Theo chính quyền địa phương, trước đó, các cơ sở này đã được kiểm tra nhắc nhở nhưng chủ yếu là xử lý việc gây ô nhiễm môi trường.

Hiện xã Tân Phú Trung có đến hàng trăm hộ sản xuất chế biến hành tỏi lớn nhỏ. Tuy nhiên chỉ có một cơ sở có giấy phép kinh doanh. Bà Sáu, một người có hơn 20 năm sống bằng nghề rán hành cho biết, giá hành phi thành phẩm dao động từ 20.000 đến 60.000 đồng một kg. Giá cả hoàn toàn tùy thuộc vào nguyên liệu chế biến trong đó có dầu rán.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, dầu rán nhiều lần sẽ sinh ra các hợp chất peroxide, vốn là các gốc tự do dễ tác động lên tế bào gây đột biến tế bào. Đây chính là một trong những nguyên nhân gây ung thư.
Chùm ảnh: Công nghệ sản xuất hành phi



Hành được cắt nhỏ bằng các công cụ thủ công gỉ sét.







Sau đó được cho vào sấy khô bằng các máy giặt cũ.

Trộn với bột mì trước khi đưa vào chảo rán.

Các chảo dầu đen quánh.

Theo các chủ hộ, dầu cạn thì châm thêm chứ không đổi dầu mới cho đến khi quá đen có thể làm thay đổi màu hành thành phẩm.

Sau khi rán, hành được cho vào máy giặt để vắt khô. Ống xả rỉ ra màu dầu đen sệt.



Khu vực sản xuất đặt cạnh nhà vệ sinh.

Hành phi thành phẩm chất đầy dưới nền đất.

Vô tư đóng gói hành thành phẩm – Ảnh: Hoài Nam




Thanh tra Sở Y tế lấy mẫu dầu và hành để xét nghiệm.