Do còn nhiều ý kiến trái chiều, Luật sửa đổi một số điều của Luật giáo dục được Quốc hội thông qua sáng 25/11 đã không giao quyền quyết định thành lập đại học cho Bộ trưởng Giáo dục Đào tạo như tờ trình của Chính phủ.
>'Không nên đẩy trách nhiệm lên Thủ tướng'
Theo Thường vụ Quốc hội, qua thảo luận, có ba loại ý kiến về thẩm quyền quyết định thành lập ĐH. Loại thứ nhất cho rằng, thành lập ĐH là việc hệ trọng, liên quan đến chiến lược, quy hoạch và chính sách phát triển giáo dục đào tạo quốc gia, nhất là chủ trương ưu tiên đầu tư xây dựng một số ĐH trọng điểm đạt trình độ khu vực, quốc tế nên Thủ tướng phải là người quyết định.
Loại ý kiến thứ hai đề nghị giao thẩm quyền thành lập ĐH cho Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo, dựa trên quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục ĐH đã được Thủ tướng phê duyệt. Làm vậy để phù hợp với xu hướng cải cách hành chính, đẩy mạnh việc phân cấp và xác định rõ trách nhiệm của Bộ trưởng trong việc thành lập ĐH.
Loại ý kiến thứ ba đề nghị giao cho Thủ tướng quyết định đối với một số trường hợp đặc biệt, như: hai ĐH Quốc gia, ĐH Thái Nguyên, ĐH Huế, ĐH Đà Nẵng, các ĐH trọng điểm phấn đấu đạt trình độ khu vực và quốc tế... Đối với ĐH khác nên phân cấp cho Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo quyết định.
Giờ lên lớp của giảng viên nước ngoài tại một ĐH. Ảnh minh họa: Hoàng Hà.Sau khi tổng hợp phiếu xin ý kiến đại biểu, Thường vụ Quốc hội nhận thấy, ý kiến còn rất khác nhau, chưa đủ điều kiện để quyết định tại kỳ họp này. Bởi vậy, Thường vụ Quốc hội đề nghị trước mắt cho giữ quy định về thẩm quyền thành lập ĐH của Thủ tướng như Luật Giáo dục hiện hành, nhưng tăng cường trách nhiệm thẩm định của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo.
Trước đó, tại buổi thảo luận tổ và hội trường, đại biểu đã rất bức xúc trước tình trạng phát triển ồ ạt ĐH, trong khi điều kiện dạy và học thiếu thốn, chất lượng đào tạo thấp. ĐH Phan Thiết là ví dụ điển hình. Cơ quan thẩm tra dự luật cũng không đồng ý trao quyền quyết định thành lập ĐH cho Bộ trưởng vì lo ngại làm gia tăng tình trạng này.
Bộ trưởng Giáo dục Đào tạo Nguyễn Thiện Nhân đã phải thừa nhận "sai sót trong việc thành lập nhiều trường đại học dân lập vừa qua là trách nhiệm của bộ trưởng". Ông Nhân đã chỉ ra 5 nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, trong đó có việc thẩm tra cho phép thành lập trường chỉ trên hồ sơ, không đi thực tế; xử lý sai phạm chưa nghiêm; Bộ không đủ khả năng giám sát, kiểm tra được hết gần 400 ĐH, CĐ cả nước.
Luật giáo dục sửa đổi có hiệu lực từ ngày 1/7/2010.
Không lợi dụng việc tài trợ để ép buộc đóng góp
Trước việc một số cơ sở lạm dụng chủ trương về xã hội hoá giáo dục và quy định về các nguồn tài chính đầu tư cho giáo dục để thu nhiều khoản ngoài quy định, gây bức xúc trong dư luận, Luật giáo dục sửa đổi đã bổ sung quy định: Nhà nước khuyến khích các tổ chức, cá nhân tài trợ, ủng hộ để phát triển sự nghiệp giáo dục. Không được lợi dụng việc tài trợ, ủng hộ cho giáo dục để ép buộc đóng góp tiền hoặc hiện vật.
Ngoài ra, Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo đẩy mạnh việc kiểm tra, thanh tra và xử lý nghiêm các cơ sở giáo dục vi phạm, nhằm thiết lập lại kỷ cương, phòng chống tiêu cực trong nhà trường.
Hồng Khánh