“Hãy cứu chúng tôi, khi hai lá phổi của chúng tôi chứa đầy chất độc hại do những lò nhuộm gây ra” – trong đơn kêu cứu gửi đến VietNamNet, những người dân ở khu phố 3, phường Bình Hưng Hoà A, Q. Bình Tân, TP.HCM dường như đã tuyệt vọng.

Cưỡng chế rồi… huề cả làng?

Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, các cơ sở dệt, nhuộm nằm trong khu dân cư tại khu phố 3, phường Bình Hưng Hòa A, đã tồn tại hơn 10 năm qua và hầu hết đều không có giấy phép hoạt động.

Giữa năm 2008, sau khi có thông tin nhiều người dân ở phường Bình Hưng Hoà A bị chết do bệnh nan y, UBND TP.HCM cũng đã chỉ đạo Sở Y tế, Sở Tài nguyên–Môi trường khảo sát tình trạng ô nhiễm tại khu vực này.

Các cơ sở ô nhiễm ở khu phố 3, phường Bình Hưng Hoà A, quận Bình Tân đã từng bị cưỡng chế trong năm 2008. Ảnh: Trung Thanh
Sau đó, quận Bình Tân cũng tổ chức nhiều đợt cưỡng chế bằng hình thức cắt điện, niêm phong thiết bị các cơ sở dệt, nhuộm ở khu phố 3.

Tuy nhiên, việc cưỡng chế chỉ có hiệu quả trong một thời gian rất ngắn, sau đó những cơ sở trên vẫn tiếp tục hoạt động, xả khói bụi mù mịt.

“Lâu lâu chúng tôi lại thấy công an đến các cơ sở tắt bếp, ngưng hoạt động. Khi công an đi, họ lại tiếp tục làm…” – một người dân ở khu phố 3, phản ánh.

Đến năm 2009, nhiều cơ sở ở khu phố 3, phường Bình Hưng Hoà A vẫn tiếp tục hoạt động, xả khói mù mịt suốt ngày đêm. Ảnh: Trung Thanh
Ông Nguyễn Thanh Huân, Trưởng phòng Tài nguyên–Môi trường quận Bình Tân, chỉ cho biết, từ đầu năm 2009, Phòng Tài nguyên phối hợp cùng với các phường, kiểm tra, xử phạt 237 cơ sở ô nhiễm trên địa bàn quận. Trong đó, nhiều cơ sở ô nhiễm đã được di dời khỏi khu dân cư.

Riêng về tình trạng ô nhiễm ở khu phố 3, phường Bình Hưng Hoà A, ông Huân nói do mới nhận công tác nên chưa nắm rõ.

Quận này đuổi, quận khác nhận?

Trong khi người dân ở phường Bình Hưng Hoà A sống mỏi mòn trong cảnh ô nhiễm bởi các cơ sở không phép thì tại khu phố 4, và khu phố 5, phường Đông Hưng Thuận, Q.12, TP.HCM người dân lại càng tuyệt vọng hơn vì các cơ sở sản xuất ở khu vực này đều được cấp phép.

Theo báo cáo của Phòng Tài nguyên–Môi trường Q.12, tại khu phố 4, khu phố 5, phường Đông Hưng Thuận có khoảng 30 cơ sở sản xuất, gồm các ngành nghề như xeo giấy, giặt sấy, nhuộm… hầu hết đều có giấy phép hoạt động.

Nhiều cơ sở ở khu phố 4 và 5 phường Đông Hưng Thuận, Q.12 xả khói đầu độc cả khu phố. Ảnh: Trung Thanh
Cũng theo Phòng Tài nguyên–Môi trường Q.12, do trước đây, quận có chính sách thu hút đầu tư để đẩy mạnh phát triển công nghiệp. Trong giai đoạn này, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư vào Q.12 (trong đó có các doanh nghiệp ở phường Đông Hưng Thuận).

Trong quá trình đô thị hoá, các khu dân cư đã hình thành bên cạnh các cơ sản xuất dẫn đến tình trạng Q.12 có nhiều nhà máy xen cài trong khu dân cư.

Thực tế, trong số các sơ sở thuộc diện “thu hút đầu tư” về hoạt động tại phường Đông Hưng Thuận, Q.12 có nhiều cơ sở thuộc ngành nghề ô nhiễm, phải di dời khỏi các khu dân cư nội thành.

Những gia đình có con nhỏ ở phường Đông Hưng Thuận, Q.12 phải sống khổ sở trong cảnh ô nhiễm triền miên. Ảnh: Tử Trực
Trong thời hoạt động tại địa phương này, nhiều cơ sở ở đây đã bị phát hiện, xử phạt về hành vi xả nước thải vượt tiêu chuẩn cho phép ra môi trường.

Gần đây nhất có cơ sở giặt, sấy, hồ vải của hộ kinh doanh Thanh Duẫn và cơ sở nhuộm vải của hộ kinh doanh Vũ Quang Vinh bị Thanh tra Sở Tài nguyên–Môi trường TP.HCM xử phạt về hành vi xả nước thải vượt tiêu chuẩn cho phép và không có giấy phép xả thải.

Thế nhưng, theo Phòng Tài nguyên–Môi trường Q.12, hầu hết các cơ sở sản xuất ở khu vực phường Đông Hưng Thuận đều có hệ thống xử lý khí thải, nước thải và đã được Sở Tài nguyên–Môi trường nghiệm thu đạt tiêu chuẩn môi trường (?!).

  • Tử Trực - Trung Thanh
Lá đơn của người dân sống trong khu phố ô nhiễm ở phường Bình Hưng Hoà A, Q. Bình Tân.
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

Đơn cầu cứu

Kính gửi: Quý ban cơ quan cấp thành phố có thẩm quyền về việc xử lý ô nhiễm môi trường.

Chúng tôi cùng đứng tên dưới đây thuộc khu phố 3, phường Bình Hưng Hòa A, quận Bình Tân.

Kính trình lên quý ban cấp thành phố có thẩm quyền giải quyết triệt để về vấn đề xử lý khói bụi ô nhiễm môi trường nói chung, cứu chúng tôi thoát khỏi cuộc sống với khói bụi, bệnh tật nói riêng… do những lò nhuộm ở khu phố chúng tôi đang sinh sống gây ra (thuộc phường Bình Hưng Hòa A, quận Bình Tân).

Chúng tôi là những người dân thấp cổ bé họng, kêu trời trời không thấu, kêu đất đất không nghe. Vậy chúng tôi chỉ biết kêu cầu đến quý ban có thẩm quyền cao hơn cấp quận.

Người dân chúng tôi ở đây, nguồn nước sạch chưa có, chúng tôi sử dụng bằng nguồn nước giếng, nhưng nước giếng chúng tôi nhiễm phèn nặng, bởi sự thẩm thấu thuốc nhuộm vải của dòng kênh nước đen và cả nghĩa địa. Chúng tôi cách nghĩa trang Bình Hưng Hòa chỉ hơn 1 cây số mà thôi.

Còn nói đến hơi thở thì chúng tôi không có được một chút không khí trong lành, khi tất cả các lò nhuộm hoạt động. Khói của thuốc nhuộm, khói của cao su đốt bếp, khói của những cây củi hạt điều… khét lẹt. Thì thử hỏi làm sao cha, mẹ, con, cháu chúng tôi có được một không khí trong lành, một nguồn nước sạch?

Hãy cứu chúng tôi với khi hai lá phổi của chúng tôi chứa đựng những chất độc hại do những lò nhuộm gây ra.

Trước đó, chúng tôi thấy có người đi dán thông báo trước cửa những lò nhuộm đến ngày (–) là ngưng hoạt động, nếu không chấp hành sẽ bị khống chế. Nhưng chúng tôi thấy họ vẫn vô tư làm chẳng lo lắng.

Rồi ngày khống chế cũng đã đến. Người dân chúng tôi phấn khởi vui mừng niềm vui được cứu sống. Và những hình ảnh – ví dụ như tiếng xe hụ còi kêu inh ỏi, xe Deep của ban thanh tra cấp quận, xe xịt nước… rầm rộ chạy đến những lò nhuộm. Rồi công an, dân phòng, dân quân, nhân viên cứu hỏa, nhân viên điện lực, tổ trưởng, công an khu vực… có đầy đủ tất cả như một buổi duyệt binh.

Máy chụp hình, quay phim ghi lại những việc làm của ban thanh tra cấp quận. Những bản cam kết đọc vang vang giữa sàn nhà cho mọi người cùng nghe về việc niêm phong bếp lò, cắt điện, cắt nước. Thậm chí được chiếu lên truyền hình… Sau đó thì sao?...

Phải chăng đây chỉ là hình thức che mắt người dân chúng tôi? Chúng tôi hoàn toàn thất vọng và mất hết niềm tin vào các cấp quận thanh tra rồi…

Người dân chúng tôi nói như vậy là dễ hiểu, không biết sau lưng họ có ai đỡ đầu hay không, họ vẫn hiên ngang làm tiếp. Vì chúng tôi thấy chưa khống chế thì làm ít, còn khống chế rồi thì lại làm nhiều hơn, bất kể ngày đêm… thậm chí chỉ 1 ngày đêm đã đốt hết 1 xe tải củi. Người dân chúng tôi được hưởng như những ngày tết – đơn giản củi đốt liên tục như ngày tết.

Bầy giờ chúng tôi phải sống chung với những chất độc hại, ngột ngạt khó thở của khói thuốc nhuộm, khói đen của củi, cao su… Khi có làn gió mạnh thổi qua, tất cả làn khói ấy lan tỏa vào nhà của chúng tôi. Những cơn ho, tức ngực kéo dài của những người già và trẻ nhỏ.

Chúng tôi đã hưởng khí hậu nóng nực, bây giờ lại chịu thêm cái cảnh khói bụi, ô nhiễm mãi mãi sao?

Lâu lâu chúng tôi thấy công an đến nói gì đó, thấy họ tắt bếp. Rồi khi công an đí, họ lại tiếp tục làm. Vậy chúng tôi muốn hỏi sự triệt để và thẩm quyền của các cấp quận nằm ở đâu?

Đây là những lời nói chân thật của chúng tôi, xin gửi đến các quý cấp chức trách có thẩm quyền cấp thành phố để xem xét và cứu chúng tôi thoát khỏi những căn bệnh hiểm nghèo mà chúng tôi đang hứng chịu. Chúng tôi sắp chết ngộp rồi.

Chỉ cần một buổi chiều (khoảng từ 5 đến 6h) mời quý ban ngành lại khu phố 3 để thấy bầu trời hoàng hôn và không khí mà chúng tôi gánh chịu.

Cuối đơn, toàn thể chúng tôi kính chào đến các đoàn thể cơ quan các cấp thành phố lời chào tri ân.

Kính chúc quý ban lãnh đạo, nhà chức trách có thẩm quyền được dồi dào sức khỏe.

Thành phố Hồ Chí Minh
Quận Bình Tân
Ngày… tháng… năm
Chúng tôi cùng ký tên.