- Ông Ngô Văn Trụ, Phó Vụ trưởng Vụ công nghiệp nặng, Bộ Công Thương khẳng định đề xuất xe chiến lược của Bộ (xe 6-9 chỗ, dung tích dưới 1.5 lít và tiêu chuẩn khí thải euro 2) mới chỉ là đề xuất chủ quan của Bộ Công Thương. Chính phủ sẽ lấy ý kiến các doanh nghiệp, bộ ngành liên quan và quyết định cuối cùng.
Thông tin này được đưa ra chiều 19/11 tại hội thảo "Phát triển ngành Công nghiệp ôtô Việt Nam: Cơ hội, thách thức và chia sẻ kinh nghiệm của các nước trong khu vực", sự kiện nằm trong khuôn khổ Triển lãm ôtô Việt Nam 2009 do Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA) tổ chức.
Đồng lòng nói: "Có"
Tuy nhiên, có lẽ hội thảo đã không diễn ra như đúng mong muốn của Ban tổ chức, khi đa số thành viên VAMA đều không tham gia. Vì thế, những ý kiến trình bày tại hội thảo đều là ý thuận, thống nhất cần xây dựng một dòng xe chiến lược để phù hợp với xu thế quốc tế, lợi ích quốc gia, người tiêu dùng, doanh nghiệp...
Đại diện cho VAMA, ông Akito Tachibana, Chủ tịch Hiệp hội, cho rằng công nghiệp ôtô Việt nam vẫn còn nhiều tồn tại như chi phí sản xuất cao, thiếu các sản phẩm chiến lược, công nghiệp phụ trợ non yếu và chính sách liên quan đến ôtô không ổn định. Ông Tachibana khẳng định lộ trình giảm thuế nhập khẩu sẽ làm mất đi lợi thế về giá xe lắp ráp trong nước nên cá nhà sản xuất ôtô Việt Nam phải dựa vào các sản phẩm chiến lược giá thành thấp, hiệu quả cao và tiết kiệm nhiên liệu. Ông cũng nhấn mạnh vai trò sống còn của công nghiệp phụ trợ với sự định hướng của Chính phủ, đồng thời mong muốn điều chỉnh thuế ôtô có lợi hơn cho các nhà sản xuất...

Avanza được Toyota VN trưng bày tại triển lãm ôtô Việt Nam đang diễn ra tại TP.HCM có thể là một loại xe chiến lược nếu đề xuất của Bộ Công Thương thành hiện thực.


Dù không tham gia như dự kiến nhưng Thứ trưởng Bộ Công Thương Lê Dương Quang cũng đã chuyển ý kiến tới hội thảo, trong đó khẳng định Chính phủ Việt Nam quyết tâm phát triển ngành công nghiệp ôtô trở thành ngành công nghiệp quan trọng của đất nước. Thứ trưởng Quang mong muốn nhận được ý kiến về việc xác định một số dòng xe chủ lực, một số chi tiết phụ tùng có thể tập trung phát triển với sản lượng lớn để cung cấp cho thị trường cũng như các chính sách khuyến khích thực hiện; đồng thời khẳng định sẽ "nghe" tiếng nói của doanh nghiệp để tham mưu cho Chính phủ.
Làm rõ hơn những vấn đề này, ông Ngô Văn Trụ đã đưa ra dự báo thời kỳ phổ cập xe dưới 9 chỗ (xe du lịch) ở Việt Nam sẽ bắt đầu trong khoảng từ năm 2020 đến 2025, khi có trên 50 xe/1.000 dân. Ông Trụ cho rằng phát triển ngành công nghiệp ôtô (với vai trò chủ đạo của phân khúc xe du lịch) là cần thiết vì lợi ích quốc gia và tin tưởng rằng Việt Nam hoàn toàn có cơ hội để phát triển ngành công nghiệp ôtô của mình với sự chủ đạo của phân khúc xe du lịch.
Bà Nguyễn Thị Xuân Thuý, đại diện Diễn đàn phát triển Việt Nam (VDF), cho rằng để đuổi kịp các nước ASEAN tiên tiến, Việt Nam cần phát triển nguồn nhân lực và coi đây là yếu tố chủ đạo. Bà Thuý cũng nhấn mạnh tới sự cần thiết phát triển dòng xe chiến lược có sản lượng lớn để cạnh tranh không chỉ trong nước mà còn trên thị trường khu vực ASEAN.
Ông Ngô Văn Trụ
Trong khi đó, đại diện các hiệp hội ôtô Thái Lan và Indonesia đã chia sẻ những kinh nghiệm thành công của các nước này, trong đó nhấn mạnh tới việc xây dựng xe chiến lược và sự hỗ trợ của Chính phủ để thực hiện điều này.

Chính phủ bắt đầu tham vấn
Trước băn khoăn của dư luận về đề xuất mới đây của Bộ Công Thương về dòng xe chiến lược là xe 6-9 chỗ, dung tích dưới 1.5 lít, tiêu chuẩn khí thải euro 2, ông Ngô Văn Trụ khẳng định đó mới là đề xuất mang tính chủ quan của Bộ Công Thương và Chính phủ sẽ quyết định.
"Nói rằng đề xuất của Bộ Công Thương đúng hay sai là không thể nói được. Đó là đề xuất mang tính chủ quan, còn quyết định cuối cùng thì phải chờ. Có thể có những doanh nghiệp đề xuất hay hơn Bộ Công Thương và họ trình lên Thủ tướng" - ông Trụ nói- "Nếu không có một đề xuất nào khác để phát triển xe chiến lược cho ngành ôtô Việt Nam từ nay đến 2010 thì ngành công nghiệp ôtô VN cũng chỉ thế này, chẳng có xe nào là xe chiến lược và cũng chẳng có ngành công nghiệp ôtô. Nên phải đề xuất cái gì đó, một loại xe nào đó để tập trung chính sách hỗ trợ phát triển. Còn cái xe đó là xe nào ? Đề xuất của Bộ Công Thương là xe 6-9 chỗ, dung tích xi lanh dưới 1.5 lít. Nhưng xe đó có phải là xe chiến lược không thì không phải là kết luận cuối cùng" .
Lý giải về cơ sở cho sự lựa chọn đó, ông Trụ cho biết trong công văn trình Thủ tướng, Bộ Công Thương đã nêu rất rõ phát triển xe chiến lược vì lợi ích quốc gia (hạn chế nhập khẩu, động lực phát triển công nghiệp phụ trợ...), mẫu xe này phải phù hợp với sở thích, nhu cầu, khả năng tài chính của khách hàng Việt Nam; sử dụng động cơ nhỏ thân thiện với môi trường và có thể cạnh tranh được với các nước trong khu vực.
Ông Trụ cũng cho biết thêm, trong ngày 19/11, Chính phủ đã gửi đề xuất của Bộ Công Thương về xe chiến lược tới VAMA, tới các doanh nghiệp ôtô, bộ ngành liên quan để xin ý kiến trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.


Hữu Thọ (bài, ảnh)